Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie zatrzymania polskich kierowców pod zarzutem przemytu nielegalnych imigrantów

   Wielce Szanowny Panie Ministrze! W dniu 10 kwietnia 2006 r. włoska policja dokonała zatrzymania dwóch obywateli polskich - Damiana Wójcika i Macieja Dominiaka - podejrzanych o przemyt nielegalnych imigrantów z Grecji do Włoch.

   Według relacji rodzin zatrzymanych sytuacja przedstawia się następująco.

   Wymienione osoby w dniu 10 kwietnia br. o godz. 24 wypłynęły z portu w Patras, przez dwa dni płynęły promem, nie mając żadnej styczności z samochodem. Po dopłynięciu do Wenecji, kiedy dostali się do auta przed wyruszeniem w dalszą drogę, sprawdzili samochód oraz jego wnętrze. W związku z tym, iż sytuacje przemytu nielegalnych imigrantów są nagminne, obejrzeli starannie całą naczepę, po czym przeszli dwie kontrole policyjne, które nie stwierdziły żadnych nieprawidłowości. Po 40-50 km zaniepokoiły ich dziwne odgłosy z tyłu samochodu. Zatrzymali się, myśląc, iż to awaria opony. W tym momencie z naczepy przez przeciętą plandekę wyskoczyło czterech uchodźców. Wystraszeni kierowcy wyruszyli w poszukiwaniu najbliższego komisariatu policji. Po przejechaniu kilku kilometrów nadjechała włoska policja, która stwierdziła, iż widziała całą sytuację, i dokonała zatrzymania kierowców. Wszystko odbywało się we wczesnych godzinach porannych. Po całym dniu przetrzymywania kierowcy poinformowali rodziny, iż są zatrzymani przez włoską policję i siedzą w areszcie w Vicenza, w ciasnej celi z jedną pryczą. Do godz. 19 zatrzymani nie dostali kropli wody ani posiłku. Wiem, że firma AC Optima Spedycja Międzynarodowa Sp. z o.o., w której pracują kierowcy, poinformowała o zaistniałej sytuacji polski konsulat i ambasadę RP oraz wynajęła adwokata.

   Według moich ustaleń firma AC Optima Spedycja Międzynarodowa Sp. z o.o. rzeczywiście zajmuje się transportem międzynarodowym m.in. na trasie Grecja-Polska, korzystając w tym celu z usług linii promowych z Grecji do Włoch.

   Wysoce prawdopodobne jest, iż kierowcy nie mogli zapobiec wspomnianemu wyżej zdarzeniu, gdyż imigranci wkradli się do kontenerów w luku ładunkowym promu z Grecji do Włoch, gdzie znajdują się pojazdy bez kierowców. Kierowcom zatrzymanym przez policję włoską grozi za to kara aresztu.

   W luku ładunkowym kierowcy nie mają możliwości kontroli nad swoim samochodem, jak i transportowanymi kontenerami. Uchyla to ich odpowiedzialność za zarzucany im transport nielegalnych imigrantów odnajdywanych w kontenerach. Odpowiedzialność ta ciąży na greckich służbach granicznych i ochronie portu przeładunkowego.

   Praktyka włoskiego wymiaru sprawiedliwości polegająca na przypisywaniu winy za czyny przestępcze osobom, które nie mogły im zapobiec, stoi w sprzeczności z zasadami państwa prawnego.

   W okolicach portu Patras w Grecji przebywa wielu nielegalnych imigrantów. Według relacji mediów policja grecka i ochrona portu tolerują ich obecność, nie realizując w sposób należyty swoich zadań. W przypadku prób wtargnięcia imigrantów ograniczają się jedynie do ich przepędzenia.

   W związku z tym proszę o zbadanie sprawy karania przez władze włoskie prawdopodobnie niewinnych ludzi, obywateli państwa członkowskiego UE, w tym przypadku pracowników firm przewozowych, na podstawie poszlak oraz swoistego domniemania winy.

   W wymienionym przypadku nie sposób pozbyć się wrażenia, że oprócz uchybień w zakresie ochrony granicy chodzić może o znane z innych tzw. starych państw UE praktyki nękania prawnego firm z nowych krajów członkowskich, które znacząco zaostrzyły konkurencję na rynku unijnym także w sektorze usług transportowych.

   W związku z opisywaną sprawą przewodniczący Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego oraz poseł do Parlamentu Europejskiego Konrad Szymański skierowali do Komisji Europejskiej pytanie priorytetowe z prośbą o pilne wyjaśnienie sprawy. Na ręce przewodniczącego Komisji Petycji PE wpłynęła także w powyższej sprawie petycja od rodzin zatrzymanych Polaków. Na posiedzeniu Komisji Petycji w dniu 25 kwietnia br. petycja została uznana za dopuszczalną i skierowana do dalszego rozpatrzenia przez Komisję Petycji.

   Według mojej wiedzy opisany przypadek aresztowanych Polaków nie jest zdarzeniem odosobnionym. Szykany ze strony władz greckich i włoskich wobec polskich firm transportowych trwają bowiem od dłuższego czasu. Jednym z kolejnych przykładów jest aresztowanie w Grecji i skazanie za rzekomy przemyt nielegalnych imigrantów polskiego kierowcy Tomasza Waligórskiego, zatrudnionego w firmie G. B. Frąckowiak Transport i Spedycja sp. j. z Jabłonny.

   Pytania:

   1) Jaki działania podjęły polskie służby konsularne celem wyjaśnienia sprawy oraz ewentualnego zwolnienia Polaków w przypadku wykazania braku podstaw ich zatrzymania?

   2) Czy rząd RP oraz MSZ zamierza podjąć na forum instytucji wspólnotowych działania mające na celu żądanie od władz Grecji wyjaśnień w sprawie dalece niewystarczającego zabezpieczenia zewnętrznej granicy Unii Europejskiej przed napływem nielegalnych imigrantów, a także dodatkowo w sprawie niewłaściwego zabezpieczenia portu w Patras przed wtargnięciem nielegalnych imigrantów?

   3) Czy MSZ podjęło lub zamierza podjąć działania mające na celu uzyskanie od władz włoskich wyjaśnień, dlaczego dokonywane są zatrzymania obywateli państwa członkowskiego UE na podstawie przypisania im winy za czyny przestępcze, którym nie mogli zapobiec, a które powstały w wyniku zaniedbań ze strony władz greckich?

   4) Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych otrzymało do tej pory jakiekolwiek informacje na temat ewentualnych praktyk nękania prawnego firm z nowych krajów członkowskich, które znacząco zaostrzyły konkurencję na rynku unijnym także w sektorze usług transportowych?

   Łączę wyrazy szacunku

   Poseł Jacek Tomczak

   Warszawa, dnia 28 kwietnia 2006 r.