Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie zmiany sposobu rozliczenia podatku VAT w związku z likwidacją działalności spółek prawa cywilnego oraz działalności gospodarczej prowadzonej przez osoby fizyczne

   W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. zmieniono sposób rozliczenia podatku VAT przy likwidacji działalności spółek prawa cywilnego oraz zaniechania prowadzenia działalności przez osoby fizyczne.

   Zarówno przed, jak i po 1 maja 2004 r. opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów (sprzedaży). Do towarów, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy należą także środki trwałe i wyposażenie. Choć ani stara, ani nowa ustawa o podatku VAT o tym wprost nie stanowiły, to jednak powszechnie przyjmowało się i nadal przyjmuje się, iż remanent likwidacyjny (spis z natury) objąć musi także środki trwałe i wyposażenie.

   Taką interpretację podało Ministerstwo Finansów w piśmie Nr PP3-8222-108/95/ERO z dnia 7 marca 1995 r., które określając zakres opodatkowania zapasów, stwierdziło, iż ˝Art. 6a ust. 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym określa zakres przedmiotowy opodatkowania w sytuacji wymienionej w ust. 1 pkt 1 i 2˝.

   Wymieniony przepis dotyczy wszystkich towarów własnej produkcji oraz towarów, które po nabyciu nie zostały odsprzedane, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zgodnie z art. 19-25 cyt. ustawy, czyli towary handlowe, środki trwałe i wyposażenie. Poza opodatkowaniem na podstawie art. 6a ustawy pozostaną towary, w stosunku do których przepisy ustanowiły brak prawa do odliczenia podatku naliczonego.

   Jedną z zasadniczych różnic w wyliczeniu wysokości podatku należnego od środków trwałych i wyposażenia jest odmienność w ustaleniu podstawy opodatkowania.

   Przed 1 maja 2004 r. podstawą opodatkowania była wartość towarów podlegających spisowi z natury, obliczona wg cen sprzedaży stosowanych w obrotach z głównym odbiorcą (odbiorcami), a w przypadku braku odbiorcy - według przeciętnych cen towarów stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku z dnia podlegania spisowi z natury, zmniejszone o kwotę należnego podatku.

   Po 1 maja 2004 r. podstawą opodatkowania jest wartość towarów podlegających spisowi z natury, określona wg cen nabycia tych towarów, a gdy cena nabycia nie istnieje, koszt wytworzenia określony w momencie dostawy tych towarów.

   Przykład:

   Od zakupionego samochodu za kwotę netto - 100.000 zł podatnik musi w momencie likwidacji działalności gospodarczej odprowadzić 22% podatku, tj. 22.000 zł, mimo że wartość rynkowa tego samochodu w dniu likwidacji działalności gospodarczej wynosi 30.000 zł, gdzie według przepisów obowiązujących do 1 maja podatnik odprowadziłby - 5.410,00 zł (30.000 : 122) x 22% podatku VAT.

   Takie uregulowanie sprowadza się do tego, że podatnik nie tylko nie ma prawa do odliczenia podatku (gdyż musi go w całości zwrócić), ale nie ma również prawa do rozliczenia tego podatku w kosztach działalności w zwiększonych odpisach amortyzacyjnych, tj. od wartości brutto (122 000 zł).

   Wprowadzenie powyższych zmian w ustawie o podatku od towarów i usług uderza bezpośrednio w przedsiębiorców w najtrudniejszym dla nich momencie, jakim jest likwidacja działalności gospodarczej. W związku z powyższym prosimy o odpowiedź na następujące pytania:

   - Czy Pan Minister nie uważa, że takie przepisy są krzywdzące dla przedsiębiorców?

   - Czy Pan Minister będzie występował z inicjatywą ustawodawczą w celu zmiany tych przepisów?

   Posłowie Bolesław Bujak

   i Mieczysław Kasprzak

   Warszawa, dnia 13 października 2004 r.