Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie zapewnienia elastyczności w zakresie czasu pracy w przedsiębiorstwach w kontekście zapobieżenia zwolnieniom grupowym i indywidualnym z tytułu przerw w toku pracy

   Poziom bezrobocia w Polsce jest zatrważający i nie ulega wątpliwości, iż jest to jeden z największych aktualnie problemów naszego społeczeństwa. Należy zatem podejmować wszelkie możliwe działania, aby zmienić obecny stan rzeczy. Jednym z mechanizmów poprawiających fatalną sytuację na rynku pracy może być uelastycznienie czasu pracy w przedsiębiorstwach, zwłaszcza tych, których specyfika działalności wiąże się z nierytmicznością zamówień. Krótkotrwałe nawet załamania i zmiany zarówno rynku polskiego, jak i zagranicznego oraz wynikające z nich zmieniające się wymagania pod względem mocy produkcyjnych i wielkości produkcji powodują konieczność zmian kształtowania czasu pracy. Pojawia się zatem problem wahania wielkości produkcji i co za tym idzie problem, aby te wahania wielkości produkcji wyrównywać nie poprzez okresowe dostosowywanie wielkości zatrudnienia, w szczególności poprzez wielokrotne zwolnienia i ponowne zatrudnianie pracowników, lecz poprzez systemowe dostosowanie czasu pracy do bieżących wymagań produkcji. W obliczu obecnej sytuacji na rynku gospodarczym wydaje się stosowne wprowadzenie możliwości zmian kształtowania czasu pracy. Do tego mogą służyć tzw. konta czasu pracy każdego pracownika rejestrujące odrębnie nominalny czas pracy oraz czas pracy dodatkowej, w godzinach nadliczbowych. Na podstawie tych kont praca w nominalnym czasie pracy podlegałaby bieżącemu wynagrodzeniu, zaś część godzin pracy dodatkowej tworzy rezerwę przewidzianą do wypłaty w następstwie powstałych przerw w pracy.

   Zapisy na kontach byłyby jawne dla pracowników. Wraz z odcinkiem rozliczenia wynagrodzenia pracownik otrzymywałby wydruk z aktualnym stanem jego kont czasu pracy. Można także ustalić tryb i sposób rozliczenia ewentualnego debetu występującego na koncie czasu pracy w godzinach nadliczbowych.

   W obecnej chwili wiele przedsiębiorstw w Polsce stoi przed dylematem związanym z utrzymaniem tempa produkcji przy określonych stanach zamówień i zatrudnienia, poważnie rozważając możliwość zwolnienia części pracowników. Alternatywą może okazać się przedstawiony wyżej system uelastycznienia regulacji dotyczących czasu pracy. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż przyjęte tego typu rozwiązania, określane mianem ˝banku godzin˝, powszechnie funkcjonują w państwach Unii Europejskiej i stanowią tam standardowe rozwiązania w ramach uelastycznienia czasu pracy.

   Czy możliwe jest wprowadzenie w Polsce powyższego systemu?

   Poseł Waldy Dzikowski

   Warszawa, dnia 25 sierpnia 2003 r.