Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie nierównego traktowania mieszkańców domów pomocy społecznej w całym kraju

   Ustawa o pomocy społecznej, zgodnie z założeniami reformy administracyjnej naszego państwa, nałożyła na powiaty konieczność realizacji zadania związanego z zapewnieniem, organizowaniem i prowadzeniem usług o określonym standardzie w domach pomocy społecznej.

   Podstawowym problemem w realizacji tego zadania są zdecydowanie niewystarczające środki finansowe kierowane w formie dotacji celowej z budżetu państwa.

   Od ponad 2 lat, pomimo kierowania pism do różnych kompetentnych organów i instytucji, Zarząd Starostwa Powiatowego w Iławie nie uzyskał odpowiedzi na pytanie związane z wysokością dotacji kierowanej na dofinansowanie kosztów pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej.

   Wysokość dotacji w żaden sposób nie zabezpiecza rzeczywistych kosztów związanych z prawidłowym funkcjonowaniem domów pomocy społecznej. Realne roczne braki w bieżącym roku, w skali powiatu, związane z zabezpieczeniem niezbędnych potrzeb w zakresie pomocy instytucjonalnej kształtują się na poziomie 721 535 zł.

   Już w 1999 r. w domach pomocy społecznej zostały wprowadzone radykalne programy oszczędnościowe, których jednym z elementów były redukcje etatów,

   Przygotowane przez domy pomocy społecznej projekty planów finansowych na rok 2001 w oparciu o przyznaną dotację celową wymuszają konieczność redukcji kolejnych etatów, które będą powodować realne zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców.

   Powyższą sytuację spowodowała konieczność zabezpieczenia środków finansowych na niezbędne wydatki rzeczowe typu: zakup żywności, opału, leków, środków czystości, pokrycie niezbędnych kosztów energii elektrycznej, wody, odprowadzania nieczystości, usług materialnych i niematerialnych.

   Ustalony poziom przyznanej dotacji stawia pod dużym znakiem zapytania możliwość funkcjonowania domów pomocy społecznej w roku 2001 oraz realizacji podstawowych zadań statutowych w zakresie sprawowania całodobowej specjalistycznej opieki nad dziećmi i osobami niepełnosprawnymi intelektualnie.

   Rozumiejąc złożoność zagadnienia związanego z podziałem środków finansowych na poszczególne województwa, nie mogę się zgodzić, że woj. warmińsko-mazurskie jako najbiedniejsze w kraju, z największym wskaźnikiem bezrobocia, kolejny rok uzyskuje najniższą dotację w kraju.

   Kształtowanie się dotacji na jednego mieszkańca w domach w regionie Warmii i Mazur w różnych okresach wygląda następująco:

   1. Rok 1999 - średnia wojewódzka kwota dotacji wyniosła 1155 zł.

   2. Rok 2000 - średnia wojewódzka kwota dotacji wyniosła 1181 zł.

   3. Rok 2001 - średnia wojewódzka kwota dotacji wyniosła 1076 zł.

   Mimo tak niskich dotacji otrzymanych w latach 1999 i 2000 kolejny rok to dalsze jej obniżanie.

   W sąsiednim woj. pomorskim średnia wojewódzka kwota dotacji na jednego mieszkańca w roku bieżącym jest wyższa o 354 zł i wynosi 1430 zł. Również w woj. zachodniopomorskim kwota dotacji przewyższa średnią woj. warmińsko-mazurskiego i wynosi 1330 zł, czyli jest większa o 254 zł.

   Podobnie kształtuje się także sytuacja w woj. lubelskim - tam dotacja na jednego mieszkańca wynosi 1322 zł, czyli jest wyższa od woj. warmińsko-mazurskiego o 246 zł.

   Kolejnym problemem jest realizacja tzw. programów nadawczych. Ustawa o pomocy społecznej oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie w sprawie domów pomocy społecznej określa m.in. standard podstawowych usług świadczonych przez domy pomocy społecznej, będący jednolitym kompendium podstawowych warunków, jakie muszą być spełnione i respektowane przez placówki pomocy instytucjonalnej.

   Domy pomocy społecznej z powiatu iławskiego, podobnie jak zdecydowana większość placówek w kraju, nie spełniają kryteriów określonych w ww. rozporządzeniu. W związku z tym zostały zobowiązane do opracowania programów naprawczych.

   Programy te, po dokonaniu szczegółowej analizy i oceny przez Wydział Spraw Społecznych, uzyskały aprobatę wojewody warmińsko-mazurskiego, co stanowiło podstawę do warunkowej rejestracji Domów Pomocy Społecznej w Suszu i Lubawie w ˝Wojewódzkim rejestrze pomocy społecznej˝.

   Przedmiotowe programy dotyczą trzech dziedzin działalności tych placówek, tzn. sfery działalności opiekuńczo-terapeutyczno-rehabilitacyjnej, polityki kadrowo-szkoleniowej oraz zasad funkcjonowania, a także bazy lokalnej.

   Podczas gdy dwie pierwsze dziedziny nie nastręczały większych problemów, trudności dotyczą realizacji programu w punktach dotyczących poprawy warunków lokalowych, tzn. zamierzeń remontowo-modernizacyjnych.

   Zupełny brak środków finansowych w poprzednich latach, jak i roku bieżącym na przedmiotowe zamierzenia powoduje, że realizacja założeń zawartych w programach naprawczych wydłuża się w czasie, a wręcz stawia je pod wielkim znakiem zapytania.

   Kontrole przeprowadzone przez Wydział Spraw Społecznych Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego w zakresie standardu usług świadczonych przez domy pomocy społecznej od dwóch lat wskazują pilną konieczność podejmowania niezbędnych działań dostosowanych do obowiązujących wymogów. W większości wypadków zalecenia formułowane w wystąpieniach pokontrolnych nie są realizowane ze względu na brak środków finansowych przeznaczonych na realizację ww. zadań.

   W związku z powyższym zwracam się do pana ministra z następującymi pytaniami:

   1. Jaki jest sposób obliczania kwoty przekazywanej na działalność domów pomocy społecznej?

   2. Bezrobocie bezpośrednio wpływa w dużym stopniu na liczbę osób potrzebujących pomocy ofiarowanej przez domy pomocy społecznej. Dlaczego zatem woj. warmińsko-mazurskie, będące regionem o największym wskaźniku bezrobocia, otrzymuje mniejszą dotację na działalność domów pomocy społecznej w porównaniu z regionami o mniejszej stopie bezrobocia?

   Z poważaniem

   Poseł Mirosław Czech

   Warszawa, dnia 15 maja 2001 r.