Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej powiatowych urzędów pracy w latach 2000 i 2001 na przykładzie Powiatowego Urzędu Pracy w Białymstoku

   Powiatowe urzędy pracy na realizację swoich zadań otrzymują środki z dwóch źródeł:

   - z budżetu jako płatnik składek na ubezpieczenie zdrowotne za bezrobotnych nieposiadających prawa do zasiłku.

   - z Funduszu Pracy na zadania określone w art. 57 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (m.in. na zasiłki, składki ZUS za bezrobotnych z prawem do zasiłku, aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu itd.).

   Z napływających do mnie skarg z powiatowych urzędów pracy wynika, że w 2000 r. nie otrzymały one wystarczających środków finansowych na regulowanie poniższych należności z tytułu:

   1) składki na ubezpieczenie zdrowotne za bezrobotnych bez prawa do zasiłku,

   2) realizacji umów dotyczących aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu,

   3) zatrudnienia przez pracodawców pracowników młodocianych.

   Plan wydatków na 2000 r. na opłacanie składek zdrowotnych za bezrobotnych bez prawa do zasiłku dla Powiatowego Urzędu Pracy w Białymstoku ustalony został przez wojewodę podlaskiego w wysokości 4 504 000 zł. Plan ten został wykonany we wrześniu ub. r. po opłaceniu części składki za sierpień ub. r. Pomimo wielokrotnie składanych wniosków o zwiększenie dotacji planu nie zmieniono. Według stanu na dzień 31 grudnia 2000 r. zadłużenie Powiatowego Urzędu Pracy w Białymstoku z tytułu składki zdrowotnej za bezrobotnych bez prawa do zasiłku wynosi 2 035 240 zł (wraz z kosztami egzekucyjnymi, manipulacyjnymi i odsetkami karnymi). Zaległość ta oraz dalsze odsetki do dnia uregulowania składki pomniejszają plan wydatków na br. Wstępna kwota dotacji na rok 2001 dla Powiatowego Urzędu Pracy w Białymstoku podana przez wojewodę podlaskiego wynosi 4 955 000 zł. Na opłacenie składek br. pozostanie więc kwota ok. 2 900 000 zł, podczas gdy z wyliczeń urzędu pracy wynika, że w celu opłacenia tych składek potrzeba środków w kwocie ok. 6 400 000 zł.

   W związku z nieopłaceniem należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne za bezrobotnych bez prawa do zasiłku 3 listopada ub. r. ZUS Oddział w Białymstoku wszczął w stosunku do Powiatowego Urzędu Pracy w Białymstoku egzekucję administracyjną, zajmując rachunek Funduszu Pracy. Tytuł wykonawczy został wycofany 18 grudnia w związku z wydaniem przez Radę Ministrów rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na podstawie którego spod egzekucji administracyjnej zostały wyłączone środki Funduszu Pracy zgromadzone na wyodrębnionych rachunkach bankowych samorządów powiatowych.

   Równocześnie Oddział ZUS w Białymstoku zajął rachunek bieżący Powiatowego Urzędu Pracy. Zajęcie powyższego rachunku, na który wpływają dotacje z budżetu na opłacanie składki zdrowotnej za bezrobotnych bez prawa do zasiłku oraz dotacje na utrzymanie PUP, może spowodować zakłócenia i dezorganizację bieżącej działalności urzędu.

   Do czasu przekazania przez wojewodę dotacji na uregulowanie całego zadłużenia wobec ZUS z tytułu składki zdrowotnej wpływ środków na rachunek bieżący przeznaczonych na pokrycie kosztów funkcjonowania urzędu pracy spowoduje przejęcie ich na rzecz ZUS. Oznacza to, że oprócz wynagrodzeń dla pracowników w kwotach netto urząd nie będzie miał środków na inne wydatki, np. nie zostaną opłacone składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za pracowników, nie zostanie odprowadzony podatek dochodowy od wynagrodzeń, nie zostaną opłacone czynsze za lokale, faktury za energię elektryczną i cieplną itd. W przypadku nieterminowego regulowania podatku i składek urząd zostanie obciążony odsetkami karnymi, które musi opłacić ze środków na wydatki bieżące. Wstępna kwota dotacji na 2001 r. na wydatki rzeczowe jest ok. 20% niższa od wydatków w roku ubiegłym. Dodatkowe koszty w postaci odsetek karnych na rzecz ZUS i urzędu skarbowego poważnie zmniejszą i tak już okrojone środki na utrzymanie urzędu.

   Niepokojąco przedstawia się również sytuacja urzędu w zakresie zobowiązań wobec partnerów rynku pracy wynikających z realizowanych w 2000 r. aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu finansowanych ze środków FP (prac interwencyjnych, robót publicznych, refundacji absolwenta, staży absolwenckich, szkoleń i innych).

   Według stanu na dzień 31 grudnia 2000 r. przy przyznanym ogólnym limicie środków FP na rok 2000 w wysokości 5 203 640 zł zrefundowano pracodawcom i jednostkom szkolącym 3 239 472 zł, co stanowi 62,3% limitu przyznanych środków FP. Łączna kwota nieuregulowanych zobowiązań z tytułu realizowanych w 2000 r. aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu wynikających z zawartych umów wynosi 1 615 303 zł, w tym wymagalnych na dzień 31 grudnia 2000 r. 1 187 451 zł. Ponadto urząd nie uregulował także zobowiązań wobec pracodawców z tytułu zatrudnienia pracowników młodocianych w wysokości 322 623 zł.

   W dniu 30 listopada 2000 r. prezes KUP wypowiedział kontrakt zadaniowy zawarty 10 maja 2000 r. na realizację aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu. Niepokojący jest fakt, iż z treści wypowiedzenia kontraktu oraz pism prezesa KUP skierowanych do starosty powiatu z 21 listopada 2000 r. i 19 grudnia 2000 r. wynika, iż niezrealizowane zobowiązania finansowe PUP z roku 2000 wynikające z zawartych umów w 2000 r. z powodu braku środków finansowych będą musiały być realizowane w ramach limitu środków FP przyznanego na rok 2001.

   Zobowiązania wobec partnerów PUP zostały niezrealizowane z przyczyn niezależnych od urzędu. Zaległości w regulowaniu ww. zobowiązań wynikały bowiem z nieprzekazywania środków FP przez KUP na konto urzędu pracy.

   W tej sytuacji, po uregulowaniu z limitu środków FP na 2001 r. zobowiązań z roku 2000 wobec partnerów (pracodawców i jednostek szkolących), Powiatowemu Urzędowi Pracy w Białymstoku zabranie w br. środków na realizację programów rynku pracy, co przy rosnącym bezrobociu w sposób poważny ograniczy możliwości przeciwdziałania skutkom bezrobocia.

   Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę pana ministra o interwencję i udzielenie odpowiedzi na pytania.

   1. Jaka jest łączna kwota zadłużenia powiatowych urzędów pracy na 31 grudnia 2000 r. z tytułu:

   a) składki na ubezpieczenie zdrowotne za bezrobotnych bez prawa do zasiłku,

   b) realizacji umów dotyczących aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu,

   c) zatrudnienia przez pracodawców pracowników młodocianych?

   2. Kiedy zostaną przekazane środki na uregulowanie zobowiązań z 2000 r. Powiatowego Urzędu Pracy w Białymstoku:

   a) z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za bezrobotnych bez prawa do zasiłku,

   b) z tytułu realizacji umów dotyczących aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu,

   c) z tytułu zatrudnienia przez pracodawców pracowników młodocianych?

   3. W jaki sposób zostaną zabezpieczone środki na opłacenie bieżącej składki na ubezpieczenie zdrowotne za bezrobotnych bez prawa do zasiłku w 2001 r., jeżeli do planu wydatków wejdą zobowiązania z 2000 r.? W przypadku powiatowego urzędu pracy dotacja wystarczy tylko na opłacenie składek za 4-5 miesięcy 2001 r.

   4. W jaki sposób urząd ma realizować zadanie w zakresie aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu, jeżeli zobowiązania 2000 r. nieopłacone ze względu na brak środków zostaną pokryte z limitu przyznanego na 2001 r.?

   5. W związku z zajęciem przez ZUS rachunku bieżącego Powiatowego Urzędu Pracy w Białymstoku i brakiem możliwości regulowania wydatków związanych z funkcjonowaniem urzędu czy jest rozważana prawna ochrona środków na utrzymanie PUP? Jeżeli nie, to w jaki sposób zostanie zabezpieczone finansowanie funkcjonowania urzędu pracy?

   Poseł Krzysztof Jurgiel

   Białystok, dnia 8 stycznia 2001 r.