Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie rozporządzenia ministra finansów z dnia 28 marca 2000 r. dotyczącego podatku akcyzowego od oleju okrętowego

   Pomimo licznych zastrzeżeń, zarówno ze strony Związku Armatorów Polskich, jak i polskich podmiotów gospodarczych zajmujących się sprzedażą olejów napędowych do silników okrętowych, a także mimo ustaleń z pracownikami Departamentu Podatków Pośrednich Ministerstwa Finansów w propozycjach poprawek do rozporządzenia ministra finansów z dnia 28 marca 2000 r. nie uwzględniono zmian polegających na przywróceniu stanu obowiązującego do 12 kwietnia 2000 r.

   Podmioty zajmujące się sprzedażą olejów do silników okrętowych zobowiązane są obecnie do zapłaty podatku akcyzowego od importowanych bądź produkowanych olejów, mając jednocześnie możliwość pośredniego odzyskania uiszczonego podatku (w drodze pomniejszenia kwoty należnego podatku VAT). Mimo że procedura ta zapewnia odzyskanie większości lub całości zapłaconego podatku akcyzowego, analiza finansowa działalności tych podmiotów pokazuje negatywne skutki omawianych zmian, powodujące spadek opłacalności sprzedaży olejów do silników okrętowych. Istnieje poważne ryzyko, że na dłuższą metę wprowadzona zmiana zasad opodatkowania paliw do silników okrętowych może spowodować konieczność ograniczenia lub nawet rezygnacji przez firmy polskie z działalności polegającej na zaopatrywaniu w to paliwo.

   Zgodnie z art. 68 oraz 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie pomiędzy Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi Polska zobowiązana jest podejmować wszelkie starania dla zapewniania zgodności swego ustawodawstwa, w tym podatkowego, z ustawodawstwem Unii Europejskiej. Oznacza to, że w zakresie podatku akcyzowego regulacje polskie powinny pozostawać w zgodzie z dyrektywami Rady Unii Europejskiej z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji podatku akcyzowego od olejów mineralnych (92/81/EEC, dalej dyrektywa). Państwa członkowskie UE mogą stosować zwolnienie z akcyzy dla olejów dostarczanych jako paliwo do napędu silników okrętowych oraz realizować zwolnienia w drodze zwrotu zapłaconego podatku.

   Należy jednak podkreślić, że podstawową zasadą wynikającą z dyrektywy i przyjętą przez państwa UE jest zwolnienie od podatku akcyzowego olejów do silników okrętowych, a nie stosowanie mechanizmu jego zwrotu.

   Zwrot zapłaconego podatku akcyzowego jest rozwiązaniem stosowanym wyjątkowo i noszącym charakter uzupełniający do zwolnienia. Co do zasady, zgodnie z regulacjami unijnymi, podmioty zajmujące się obrotem olejami do silników okrętowych i spełniające warunki określone w krajowych legislacjach uprawnione są do stosowania zwolnienia z podatku akcyzowego.

   Wprowadzenie konieczności zapłaty podatku akcyzowego i jednocześnie mechanizmu zwrotu tego podatku jako zasady obowiązującej polskich podatników jest dyskryminacją krajowych przedsiębiorstw i nieuchronnie powoduje pogorszenie ich sytuacji w porównaniu do warunków, w których działają podmioty w Unii Europejskiej.

   Dodatkowo niefortunny zapis umieszczony w rozporządzeniu o akcyzie: ˝firmy sprzedające olej napędowy mogą zwiększyć VAT o kwotę akcyzy pod warunkiem, że paliwo sprzedają podmiotom posiadającym środki transportu morskiego˝, wyłącza np. promy Żeglugi Świnoujście, obsługujące połączenia drogowe w Świnoujściu, z możliwości zwrotu akcyzy. Zwiększone o akcyzy koszty - w tym roku 680 tys. zł, w przyszłym ok. 1 mln - powodują załamanie budżetu miejskiego. Z kolei połączenie promowe w Karsiborzu będzie kosztować w przyszłym roku o ponad 2,4 mln więcej (minister finansów finansuje tę przeprawę).

   Odejście od akcyzy na paliwo wielokrotnie postulowali rybacy. Temat ten był przez nich nie raz przedstawiany w rozmowach z przedstawicielami rządu.

   Obecnie środowisko jest już bardzo zdeterminowane brakiem reakcji na tę trudną sytuację. W kontekście konkurencyjności polskich armatorów rybackich z innymi łowiącymi na Bałtyku zwiększenie kosztów spowodowane akcyzą praktycznie powoduje eliminację naszych rybaków.

   Rozporządzenie z dnia 28 marca 2000 r. wprowadziło zamieszanie na rynku paliw żeglugowych i zasiało niepewność co do intencji i kierunków działalności państwa jako regulatora tego rynku. Taka niepewność ma niewątpliwie negatywny wpływ na jego rozwój, obniża atrakcyjność polskiej oferty. Efektem będzie prawdopodobnie stopniowa utrata klientów na rzecz zagranicznych firm działających w portach państw UE, a straty dla budżetu z tytułu zmniejszenia udziału firm polskich na rynku paliwowym mogą wynosić ok. 3 mln zł rocznie.

   Takie kraje UE działające w otoczeniu naszych portów morskich, jak Holandia, Belgia, Szwecja, stosują zwolnienie z podatku akcyzowego na oleje do silników okrętowych.

   Pozwolę sobie przedstawić propozycję zmiany:

   1. W § 12 ust. 1 dodaje się pkt 15 w brzmieniu:

   ˝Sprzedaż i import olejów z przeznaczeniem do napędu silników okrętowych podmiotom posiadającym środki transportu wodnego oraz wykonującym działalność gospodarczą w zakresie transportu morskiego oraz transportu śródlądowego˝.

   2. W § 12 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

   ˝Warunkiem zwolnienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 15, jest posiadanie przez podatnika dokonującego sprzedaży lub importu olejów dokumentacji potwierdzającej wykorzystanie tych olejów do napędu silników okrętowych, o których mowa w ust. 1 pkt 15˝.

   3. W § 14 ust. 5 otrzymuje brzmienie:

   ˝Podatnicy sprzedający olej napędowy i olej opałowy, którzy w momencie sprzedaży nie skorzystali ze zwolnienia, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 15, mogą zwiększyć podatek naliczony, o którym mowa w art. 19 ust. 1 i 2 ustawy, o kwotę podatku akcyzowego zawartego w cenach zakupu lub o kwotę podatku akcyzowego zapłaconego przy imporcie tych olejów w przypadku bezpośredniej sprzedaży tych olejów z przeznaczeniem do napędu silników okrętowych podmiotom posiadającym środki transportu wodnego˝.

   W związku z powyższym zwracam się do pana ministra z pytaniem, jakie będą skutki zmian wprowadzonych rozporządzeniem z dnia 28 marca br., a także czy minister finansów uwzględni przedstawione powyżej propozycje zmian zasad opodatkowania olejów do silników okrętowych, zgodnie z prawem Unii Europejskiej?

   Poseł Piotr Lewandowski

   Warszawa, dnia 15 listopada 2000 r.