Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie doniesień prasowych o możliwości wystąpienia nieprawidłowości w procesie inwestycyjnym funduszy emerytalnych i inwestycyjnych

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma SPS-0202-10208/05 odnoszącego się do interpelacji posła Andrzeja Mańki z dnia 1 czerwca 2005 roku w sprawie doniesień prasowych o możliwości wystąpienia nieprawidłowości w procesie inwestycyjnym funduszy emerytalnych i inwestycyjnych wyjaśniam, na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Komisji Papierów Wartościowych i Giełd oraz Urzędu Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, co następuje.

   Działania Urzędu KPWiG

   Ad 1. i 2.

   W Urzędzie KPWIG w dniu 29 listopada 2004 r. wszczęto postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy istniały podstawy do złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na naruszeniu przepisów art. 147, 149, 151 w związku z art. 158a ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (dalej ustawa) przez grupę inwestorów instytucjonalnych (m.in. wskazanych w publikacjach prasowych, na które powołuje się poseł Andrzej Mańka), nabywających w 2003 r. akcje spółki Stomil Sanok S.A. Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone w dniu 4 marca 2005 r. skierowaniem do Prokuratury Okręgowej w Warszawie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstw wymienionych w art. 167, 168, 168a, 175 ustawy oraz art. 220 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych i art. 289 ustawy o funduszach inwestycyjnych.

   Z uwagi na fakt, że zebrany w toku postępowania materiał wymagał dodatkowych analiz na okoliczność zbadania, czy w związku z działalnością ww. podmiotów mogło dojść do innych naruszeń, w dniu 4 lutego 2005 r. Przewodniczący KPWiG powołał Zespół Roboczy do oceny tego materiału pod kątem ustalenia, czy na jego podstawie można stwierdzić naruszenie innych przepisów prawa, nieobjętych postępowaniem wyjaśniającym i zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa.

   Ad 3. W dotychczasowej praktyce nadzorczej od 2000 r. do chwili obecnej Urząd KPWiG skierował do prokuratury 239 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Zawiadomienia te dotyczyły w szczególności przepisów ustawy, a także naruszenia ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o funduszach emerytalnych.

   Ad 4. Nie było postępowań w przedmiotowym zakresie, gdyż wskazane przez posła Andrzeja Mańkę działania w porozumieniu co do nabywania lub zbywania akcji podlegają przepisom prawa karnego (w przepadkach wskazanych w ustawie) i w tym zakresie kierowane są zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

   Działania Urzędu KNUiFE

   Informacje służące analizie działalności inwestycyjnej funduszy pozyskiwane są przede wszystkim, zgodnie z wymogami prawa, od firm zarządzających funduszami. Każdego dnia roboczego KNUiFE otrzymuje szczegółowe informacje o przeprowadzonych transakcjach, bilansie i rachunku wyników wszystkich działających funduszy. Kontrolę tego obszaru prowadzi także bank depozytariusz. W przypadku pojawiania się artykułów prasowych mogących świadczyć o nieprawidłowościach w działaniach funduszy stanowią one również źródło informacji dla organu nadzoru. KNUiFE przeprowadza obecnie całościowe kontrole procesu inwestycyjnego w siedzibach firm zarządzających (powszechnych towarzystw emerytalnych - PTE). Dotyczą one procedur wewnętrznych, działalności kontroli wewnętrznej, procesu podejmowania decyzji i przestrzegania przepisów o tajemnicy zawodowej. Na bieżąco, w zależności od rangi nieprawidłowości, kierowane są powiadomienia pokontrolne o stwierdzonych nieprawidłowościach bądź prowadzone są postępowania administracyjne. W chwili obecnej toczy się jedno postępowanie w sprawie naruszenia art. 49 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Można oczekiwać w najbliższym czasie wszczęcia trzech kolejnych, związanych z działalnością inwestycyjną.

   KNUiFE skierowała do wszystkich podmiotów występujących w artykułach ˝Pulsu Biznesu˝, potencjalnych poszkodowanych działaniami funduszy (biuro maklerskie i spółki giełdowe), pismo z prośbą o wskazanie konkretnych zachowań funduszy, które stałyby w sprzeczności z etyczno-merytorycznymi standardami zarządzania powierzonymi aktywami. Żaden z tych podmiotów nie zgłosił takich zastrzeżeń. W każdym przypadku zgłoszenia takich działań w przyszłości (przez biura maklerskie, spółki giełdowe, innych uczestników publicznego obrotu) organ nadzoru podejmie wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia sprawy, a w przypadku potwierdzenia zarzutów, do nałożenia sankcji. Dotychczas do KNUiFE nie dotarły skargi innych uczestników rynku, wskazujące konkretne, niekorzystne dla nich działania funduszy.

   KNUiFE nie kierowała również do Prokuratury zawiadomień o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa naruszenia przepisów ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Nie można wykluczyć, że takie zdarzenia będą miały miejsce po zakończeniu kolejnych postępowań administracyjnych. Przy podejmowaniu decyzji o zawiadomieniu brane będą pod uwagę również celowość, skala i świadomość ewentualnego złamania przepisów.

   KNUiFE nie wydawała dotychczas decyzji dotyczących działania w porozumieniu, jak również nie prowadzi w tym zakresie formalnych postępowań.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Andrzej Jacaszek

   Warszawa, dnia 30 czerwca 2005 r.