Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sposobu liczenia kwoty dotacji na 1 mieszkańca domu pomocy społecznej

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na otrzymaną za pośrednictwem pana marszałka interpelację z dnia 9 kwietnia br. pani poseł Ewy Freyberg przy piśmie z dnia 13 kwietnia br., znak: SPS-0202-6300/01, w sprawie sposobu liczenia kwoty dotacji na jednego mieszkańca domu pomocy społecznej pragnę poinformować, że organizowanie, prowadzenie i zapewnienie usług na poziomie wymaganego standardu w domu pomocy społecznej jest zadaniem własnym samorządu powiatowego, które w okresie przejściowym jest dofinansowywane w ramach dotacji celowej przez administrację rządową.

   Poziom dotacji celowej wynika z wysokości zaplanowanych środków finansowych przez wojewodów na rok 1999, które z kolei były planowane w oparciu o wykonanie budżetu roku poprzedniego, nie można więc stwierdzić, że województwo nagle ma znaczny niedobór środków, gdyż poziom dotacji wynika z faktycznych nakładów na funkcjonowanie domów pomocy społecznej w latach ubiegłych.

   Dotacja celowa została obniżona jedynie o wpływy z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, które zgodnie z ustawą o dofinansowaniu jednostek samorządu terytorialnego są dochodami powiatu. Środki z ponoszonej przez mieszkańców odpłatności powinny być podstawą pokrywania kosztów utrzymania mieszkańców domów pomocy społecznej, a dotacja jest uzupełnieniem (powiększona o poziom inflacji). Dotacja celowa z budżetu państwa została rozdysponowana na 1999 r. według zasad zawartych w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 29 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania dotacji celowych z budżetu państwa na dofinansowanie ponadgminnych domów pomocy społecznej, które zostało zmienione w połowie 1999 r., upraszczając sposób dotowania mieszkańców domów i rezygnując z wprowadzenia średniej krajowej dotacji w 2000 r. Tak więc dofinansowanie dla każdego powiatu zostało wyliczone w funkcji iloczynu liczby mieszkańców domów i miesięcznego kosztu utrzymania jednego mieszkańca nie więcej niż średnia miesięczna wojewódzka kwota dotacji.

   Z uzyskanych od ministra finansów informacji wynika, że limity wydatków na rok 2001 dla wszystkich dysponentów części budżetowych ustalono według zawartych w ˝Zasadach wyznaczania limitów wydatków do opracowania projektu budżetu państwa na 2001 r.˝.W ramach określonego limitu wydatków na rok 2001 wojewodowie dokonywali samodzielnie podziału wydatków na poszczególne działy, rozdziały i paragrafy klasyfikacji budżetowej i przekazywali projekty budżetów województwa do Ministerstwa Finansów.

   W trakcie prac nad projektem budżetu państwa na rok 2001 ustalona została przez wojewodów wysokość dotacji celowej na realizację zadań własnych powiatów, w tym na dofinansowanie działalności domów pomocy społecznej. Rozeznane potrzeby domów pomocy społecznej w zakresie modernizacji, remontów i adaptacji stały się podstawą do podjęcia wysiłku o utworzenie rezerwy celowej na zadania inwestycyjne w domach pomocy społecznej i uruchomienie nowych miejsc w domach pomocy społecznej zarówno w 1999 r., jak i 2000 r., środki te jednak w porównaniu z potrzebami były bardzo skromne.

   Natomiast uśrednienie poziomu dotowania w skali kraju wydaje się w chwili obecnej niezasadne, gdy trwają prace nad nową ustawą o finansowaniu samorządów, która w samym założeniu odchodzi od modelu dotowania samorządów na rzecz subwencjonowania i samodzielnych decyzji samorządów o poziomie finansowania poszczególnych zadań będących w ich kompetencji. Należy ponadto zwrócić uwagę, że wprowadzenie średniej kwoty dotacji to zmniejszenie dotowania jednych domów na rzecz innych, co zaskutkowałoby przede wszystkim redukcją zatrudnienia w domach, które w skali makro jest i tak zbyt niskie i nie odpowiada wymaganym standardom. Wprowadzenie średniej krajowej nie dawałoby możliwości dostosowania zakresu usług świadczonych przez dom do rodzaju niepełnosprawności osób w nim przebywających.

   Równocześnie pragnę dodać, że poziom dotowania zadań z pomocy społecznej jest efektem przyjętych przez Sejm RP zapisów w ustawie budżetowej. W trakcie prac nad projektem budżetu podejmowałam starania o zwiększenie tych kwot i utworzenie rezerwy celowej pozwalającej wspierać najsłabsze województwa, jednak moje działania nie spotkały się ze zrozumieniem parlamentarzystów, którzy uchwalili budżet państwa w obecnym kształcie.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Joanna Staręga-Piasek

   Warszawa, dnia 26 kwietnia 2001 r.