Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sprzedaży produktów po zawyżonych cenach na przykładzie sklepów komputerowych Optimus

   Szanowny Panie Marszałku! Z upoważnienia prezesa Rady Ministrów pozwalam sobie przedstawić odpowiedź na interpelację zgłoszoną przez pana posła Stanisława Misztala w sprawie sprzedaży produktów po zawyżonej cenie na przykładzie sklepów komputerowych Optimus.

   Generalną zasadą w obrocie z udziałem konsumentów jest samodzielne podejmowanie przez nich decyzji dotyczącej zakupu konkretnego towaru za konkretną cenę. Obowiązkiem sprzedawcy jest opatrzenie towaru ceną oraz przedłożenie potencjalnemu nabywcy wszelkich dokumentów zawierających niezbędne informacje o towarze (instrukcja obsługi, opis parametrów technicznych wyrobu itd.). Sprzedawca winien także udzielić konsumentowi wszelkich informacji niezbędnych do dokonania właściwego wyboru nabywanego towaru.

   Sprzedawca również samodzielnie określa poziom stosowanych cen, z zastrzeżeniem, że muszą być one zgodne z przepisami ustawy o cenach. Przepisy te stanowią, że nie wolno sprzedawać towaru o obniżonej jakości (o mniejszej wadze lub ilości, o cechach gorszych niż deklarowane) po cenie takiej samej jak cena towaru pełnowartościowego. Natomiast oferowanie takich samych towarów w cenie innej niż w innych placówkach handlowych nie jest zakazane i stanowi jeden z przejawów swobody prowadzenia działalności gospodarczej.

   Natomiast konsument ze swej strony także obowiązany jest do dokonania aktu staranności przy zakupie konkretnego towaru. Polega to na sprecyzowaniu własnych potrzeb, dokonaniu rozeznania w ofercie sprzedawców odnośnie do rodzaju i jakości proponowanych przez nich do sprzedaży towarów i ich cen. Konsument, który nabył towar o cechach niezgodnych (gorszych) z deklarowanymi na opakowaniu lub w ofercie sklepu, może składać reklamację do sprzedawcy, powołując się na wadliwość towaru. W przypadku gdy sprzedawca nie przyjmuje reklamacji klienta, może on zwrócić się o poradę prawną lub próbę mediacji do powiatowego rzecznika konsumentów (powinien być w każdym starostwie), inspektoratu Inspekcji Handlowej lub organizacji konsumenckiej, której statutowym zadaniem jest ochrona konsumentów. W przypadku braku możliwości polubownego załatwienia sporu rozstrzygnąć sprawę może sąd powszechny swoim wyrokiem.

   Rynek sprzętu komputerowego z uwagi na jego specyfikę (stosunkowo duża wartość towarów, konieczność właściwego oznakowania, zamieszczania instrukcji obsługi itp.) stwarza potencjalnie sytuację zagrożenia praw konsumentów. Dlatego też podlega okresowym kontrolom. W IV kwartale roku 2000 podległa urzędowi Inspekcja Handlowa przeprowadziła ogólnopolską kontrolę u przedsiębiorców sprzedających sprzęt komputerowy. W jej wyniku stwierdzono, że głównymi naruszeniami praw konsumentów były:

   - brak właściwego oznakowania towaru pozwalającego na identyfikację producenta, kraju pochodzenia, przeznaczenia, sposobu użytkowania i instalacji,

   - brak instrukcji w języku polskim,

   - brak certyfikacji sprzętu na znak bezpieczeństwa ˝B˝,

   - stosowanie przez sprzedawców czynów nieuczciwej konkurencji w celu eliminacji konkurentów z rynku, wprowadzanie do obrotu sprzętu pochodzącego z kradzieży lub niewiadomego pochodzenia oraz nielegalnie rozpowszechnianego oprogramowania.

   Kontrolą objęto 132 przedsiębiorców (sklepów, hurtowni, importerów), z czego nieprzestrzeganie prawa stwierdzono u 111 przedsiębiorców. W wyniku kontroli wycofano ze sprzedaży 861 partii towaru o wartości ok. 1146 tys. zł, skierowano 36 wniosków o ukaranie do kolegiów do spraw wykroczeń, 56 przedsiębiorców ukarano mandatami karnymi na sumę 7 tys. zł, wystosowano 14 zawiadomień do urzędów skarbowych. Ponadto organa Policji wszczęły postępowania wyjaśniające w 16 sprawach w związku z podejrzeniem o popełnienie przestępstwa oraz łamanie przepisów o ochronie praw autorskich.

   Wyniki kontroli wskazują, że sytuacja na rynku sprzętu komputerowego nie jest dobra. W związku z tym Inspekcja Handlowa będzie kontynuować systematyczne kontrole w tej dziedzinie, ponieważ z dotychczasowych doświadczeń urzędu wynika, że jest to najskuteczniejsza metoda eliminowania nieprawidłowości na rynku.

   Odnosząc się do konkretnej sprawy zawyżonych cen w sklepach Optimus, pragnę stwierdzić, że zjawisko wskazywane przez pana posła w interpelacji nie zostało odnotowane w toku kontroli ani żadne skargi w tej sprawie nie były kierowane do inspekcji ani do urzędu. Przedstawiony w interpelacji stan faktyczny (sprzedaż towarów po cenie wyższej niż w innych sklepach) nie daje podstaw do interwencji administracyjnej ze strony UOKiK. Niemniej urząd będzie w dalszym ciągu bacznie analizował m.in. rynek sprzętu komputerowego, zlecał kontrole Inspekcji Handlowej oraz reagował na łamanie praw konsumentów.

   Z poważaniem

   Wiceprezes UOKiK

   Elżbieta Ostrowska

   Warszawa, dnia 17 maja 2001 r.