Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie ochrony krajowego przemysłu motoryzacyjnego

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pańskiego pisma, l.dz. SPS-0202-4910/00, z dnia 30 października 2000 r., przekazującego interpelację posła pana Macieja Jankowskiego w sprawie ochrony krajowego przemysłu motoryzacyjnego, uprzejmie informuję, iż Ministerstwo Gospodarki, mając na uwadze znaczenie sektora motoryzacyjnego dla dynamizowania polskiej gospodarki, na bieżąco monitoruje sytuację tego sektora oraz analizuje skuteczność stosownych instrumentów kreujących rozwój polskiego rynku motoryzacyjnego.

   Obecna trudna sytuacja w sektorze motoryzacyjnym wynika z szeregu czynników zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Do najważniejszych należą: gwałtowny spadek sprzedaży samochodów osobowych i użytkowych na polskim rynku, kłopoty koreańskiego koncernu Daewoo oraz liberalizacja stawek celnych z UE. Nałożenie się w jednym roku tylu niekorzystnych wydarzeń spowodowało kłopoty firm z branży motoryzacyjnej, co w szczególności dotknęło polskie spółki Daewoo.

   Problemy polskich spółek Daewoo są ściśle powiązane z kryzysem koreańskim i kłopotami zakładów macierzystych Daewoo w Korei. Trudna sytuacja koncernu Daewoo osłabiła w oczach potencjalnych polskich nabywców wiarygodność tej marki, pogłębiając dodatkowo spadek sprzedaży samochodów produkowanych w Lublinie i Warszawie. Ścisłe powiązanie kooperacyjne polskich spółek Daewoo z producentami finalnymi w Lublinie i Warszawie spowodowało, przy spadku sprzedaży pojazdów marki Daewoo, ograniczenia zamówień na produkowane przez nie części i podzespoły, co w konsekwencji doprowadziło do przestojów i przymusowych urlopów dla pracowników.

   Biorąc pod uwagę znaczenie polskich spółek Daewoo dla rozwoju polskiego sektora motoryzacyjnego oraz skalę zatrudnienia, podjęto starania o uzyskanie gwarancji zaangażowania się rządu koreańskiego w proces restrukturyzacji Daewoo - FSO Motor i Daewoo Motor Polska w sposób umożliwiający osiągnięcie maksymalnego stopnia realizacji zobowiązań Daewoo Motor Company wobec polskiego przemysłu motoryzacyjnego. W bieżącym miesiącu w Korei przebywali przedstawiciele rządu i prezydenta RP, podejmując rozmowy zarówno z przedstawicielami władz koreańskich, jak i koncernu Daewoo. W wyniku tych rozmów uzyskano zapewnienie, że utrzymane zostaną dostawy koreańskich części dla polskich zakładów Daewoo, od władz można zaś oczekiwać podjęcia wszelkich starań w celu wywiązania się strony koreańskiej z zobowiązań podjętych w Umowie Wspólnego Przedsięwzięcia.

   Pragnę jednocześnie poinformować pana posła, że polski rząd rozważa możliwość udzielenia przez skarb państwa gwarancji kredytowych dla polskich przedsiębiorstw Daewoo celem zakończenia inwestycji w Lublinie i rozpoczęcia produkcji silników do modelu Matiz w Warszawie.

   Spadek sprzedaży samochodów w 2000 r. powszechnie przypisywany jest głównie wzrostowi podatku akcyzowego. Pragnę jednakże zauważyć, iż spadek sprzedaży dotyczy również samochodów używanych nieobjętych podatkiem akcyzowym. Należy jednakże zaznaczyć, że spadek sprzedaży jest spowodowany szeregiem czynników mających tradycyjnie wpływ na wielkość polskiego rynku samochodowego. Do czynników tych przede wszystkim należą: stabilność preferencji konsumentów, poziom kosztów użytkowania pojazdów (w tym koszt ubezpieczeń, parkingów, paliw), poziom stóp procentowych i relacja kursu złotego do innych walut.

   Dodatkowym czynnikiem ograniczającym sprzedaż nowych samochodów był wzrost importu samochodów używanych, który jest m.in. konsekwencją obniżenia stawek celnych na importowane pojazdy z krajów Unii Europejskiej do poziomu 10%, co wynika z systematycznej realizacji przez stronę polską - na podstawie umowy przejściowej z UE - harmonogramu redukcji stawek celnych na samochody pochodzące z krajów UE oraz wzrostu cen nowych samochodów sprzedawanych w Polsce.

   Pragnę poinformować pana posła, że Ministerstwo Gospodarki monitoruje na bieżącą rynek samochodowy, w tym import samochodów używanych, i znane są mu dane dotyczące importu tych samochodów. W ramach ich uzupełnienia pragnę poinformować pana posła, iż w pierwszym półroczu 2000 r. import ten przekroczył 90 tys. szt., w tym 2/3 stanowiły samochody starsze niż 4-letnie.

   Chciałbym wyjaśnić, że - zgodnie z obowiązującą Polskę umową przejściową z UE - tegoroczna stawka celna na poziomie 10% zostanie obniżona o pięć punktów procentowych w roku 2001. Pełne otwarcie rynku polskiego dla samochodów z tego obszaru nastąpi od 2002 r. W stosunku do innych krajów stosowana jest stawka celna na poziomie 35%.

   Pragnę nadmienić, iż zakazany jest import do Polski samochodów osobowych starszych niż 10-letnie, samochodów ciężarowych starszych niż 6-letnie oraz pojazdów wyposażonych w silniki dwusuwowe (a także samych silników dwusuwowych).

   Harmonogram redukcji stawek celnych na samochody był znany wszystkim producentom samochodów działającym na polskim rynku, a wynikająca z niego ochrona celna miała być ukierunkowana na dokonanie w przedsiębiorstwach procesów restrukturyzacji i przygotowanie się do wzmożonej konkurencji na stopniowo otwierającym się polskim rynku. Dziesięcioletni okres trwania tej ochrony dawał czas producentom na wdrożenie do produkcji nowych konkurencyjnych pojazdów, obniżenie kosztów wytwarzania i rozwój dostaw na rynki zagraniczne, w tym na rynek UE (zwłaszcza, że od momentu stowarzyszenia z UE rynek ten stał się otwarty dla polskich samochodów spełnających reguły pochodzenia).

   Mając jednakże na uwadze negatywne czynniki wpływające na tegoroczną zapaść krajowego rynku samochodowego oraz znaczenie polskiego przemysłu samochodowego dla gospodarki narodowej, Ministerstwo Gospodarki - w konsultacji z innymi resortami i środowiskiem motoryzacyjnym - przygotowuje pakiet nowych regulacji prawnych w obszarze sektora motoryzacyjnego. Jako najpilniejsze opracowywane są obecnie rozwiązania ograniczające nadmierny import samochodów używanych oraz analizowane są możliwości korekty zasad naliczania podatku akcyzowego.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Edward Edmund Nowak

   Warszawa, dnia 21 listopada 2000 r.