Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie finansowania instytucji kulturalnych na przykładzie Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Książnicy Miejskiej w Toruniu

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo z dnia 22 lipca 1999 r. w sprawie interpelacji posła Bogdana Lewandowskiego dotyczącej finansowania instytucji kulturalnych na przykładzie Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Książnicy Miejskiej w Toruniu, pozwalam sobie przekazać panu marszałkowi następujące wyjaśnienia.

   Konsekwencją ustaw wprowadzających reformę ustrojową państwa oraz zasad określonych w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, a także w ustawie o bibliotekach jest przekazanie większości zadań z zakresu kultury i sztuki w gestię samorządów terytorialnych do realizacji jako zadania własne, finansowane z dochodów własnych samorządów. Jednostki samorządu terytorialnego określają w swoich uchwałach budżetowych wydatki na zadania także związane z finansowaniem bibliotek.

   Obowiązujący stan prawny zakłada, że finansowanie zadań własnych z zakresu kultury powinno odbywać się bez udziału dotacji z budżetu państwa.

   Po ustaleniu stanu finansowania instytucji kultury w wyniku wprowadzenia reformy przedstawiłem ministrowi finansów propozycje stworzenia możliwości prawnych udzielania samorządom dotacji celowej z budżetu państwa. Przygotowana została odpowiednia zmiana przepisów ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Nowelizacja ustawy wraz z opracowaniem kompleksowych rozwiązań, także w sferze organizacyjnej i finansowej instytucji kultury, wymaga dłuższego czasu. Rozważana jest wobec tego inna propozycja ministra finansów, która zapewni instytucjom kultury pomoc finansową państwa na rok przyszły.

   Proponuje się wprowadzenie do projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej najważniejszych zmian dotyczących ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Jedną z nich byłoby umożliwienie otrzymywania przez samorządy dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie bieżących zadań związanych z prowadzeniem instytucji kultury, w tym bibliotek.

   Z informacji ministra finansów wynika, że w planowanych wydatkach budżetu państwa na rok 2000 przewidziano wstępnie środki w kwocie 140 mln zł, z przeznaczeniem na dofinansowanie zadań z zakresu kultury.

   W bieżacym roku upoważnienie do udzielania samorządom dotacji z budżetu państwa na zadania z zakresu kultury zostało zapisane w ustawie budżetowej na 1999 r. W ramach tej dotacji przekazano dla samorządów kwotę 128 876 tys. zł. Znane są Ministerstwu Kultury i Sztuki niedobory finansowe bibliotek publicznych, które występują w bibliotekach wojewódzkich, a w jeszcze bardziej dotkliwej formie w nowo powstających bibliotekach powiatowych. Problem ten dotyczy także finansowania filii bibliotek wojewódzkich na terenie wielkich miast. W Toruniu funkcjonuje 17 filii służących mieszkańcom miasta. Na ich utrzymanie wymagana jest kwota 1425 tys. zł, tymczasem władze miejskie zadeklarowały środki w wysokości 240 tys. zł (w ubiegłym roku była to kwota 935 tys. zł). Wynika stąd niedobór w budżecie Książnicy, sięgający 1125 tys. zł.

   Ministerstwo Kultury i Sztuki nie ma możliwości prawnych udzielenia pomocy finansowej Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej i Książnicy Miejskiej w Toruniu. Pomocy takiej może udzielić Książnicy samorząd miasta przez podpisanie porozumienia z samorządem województwa o wspólnym finansowaniu filii. Ich zadaniem jest obsługa czytelnicza i informacyjna mieszkańców obszaru, na którym są zlokalizowane.

   Zakupy nowych książek dla bibliotek to problem ważny i od wielu lat nierozwiązany. Jedynie w roku 1998, dzięki decyzji parlamentu, biblioteki wojewódzkie otrzymały pieniądze na ten cel. Czynimy starania, aby była taka możliwość w przyszłości, i liczę na wsparcie w tej sprawie państwa posłów.

   Będę wspierał działania, także ewentualne wystąpienie do ministra finansów o dodatkową pomoc finansową dla bibliotek, w tym dla Książnicy w Toruniu.

   Podsekretarz stanu

   Jacek Weiss

   Warszawa, dnia 12 sierpnia 1999 r.