Odpowiedź na interpelację w sprawie zmniejszenia w 1999 r. wpłat na Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
  Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Grzegorza Woźnego w sprawie zmniejszenia w 1999 r. wpłat na Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (pismo z dnia 6 października 1999 r. znak: SPS-0202-2538/99) przedstawiam poniżej stanowisko Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w przedmiotowej sprawie.
  Problem zmniejszenia wpływów z opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i kar za nieprzestrzeganie wymogów jego ochrony dotyczy nie tylko narodowego funduszu, ale także funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej pozostałych szczebli, tj. wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Przyczyną tego, jak słusznie ocenia w swym piśmie pan poseł, są trudności związane z przejęciem przez urzędy marszałkowskie od 49 byłych województw zadań związanych z pobieraniem opłat ekologicznych.
  Ze sprawozdań z I półrocze br. (za III kwartał materiały nie są jeszcze pełne) wynika, że urzędy marszałkowskie uzyskały wpływy z opłat i kar w wysokości 804,7 mln zł, tj. o 5% mniej niż w analogicznym okresie ub. r. Nie zdołały one zebranej kwoty prawidłowo podzielić (głównie opłat z tytułu emisji zanieczyszczeń do powietrza). Według stanu na dzień 30 czerwca 1999 r. urzędy marszałkowskie posiadały środki pieniężne w wysokości 265,2 mln zł, tj. o 20% większe niż w końcu ub. r.
  Pragnę podkreślić, że minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie posiadają żadnych ustawowych upoważnień do podejmowania działań zmierzających do windykacji należności od podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłat i kar, zarówno w stosunku do urzędów marszałkowskich, gromadzących i redystrybujących wpływające środki, jak i w stosunku do wojewódzkich, powiatowych i gminnych funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
  Poniżej przedstawiam wyjaśnienia dotyczące postawionych przez pana posła pytań.
  Ad pyt. 1. Jakie działania podejmuje NFOŚiGW, aby zwiększyć windykację należności?
  W dniu 13 września br. odbyło się robocze spotkanie marszałków województw z Zarządem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w którym uczestniczył podsekretarz stanu w Ministerstwie Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa pan Tadeusz Bachleda-Curuś. Celem spotkania było nawiązanie współpracy z zarządami województw oraz wymiana informacji i uwag w zakresie wpływów z opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i kar za nieprzestrzeganie wymogów jego ochrony. Omawiano również kwestie rozdysponowania tych środków, problemy związane z usprawnieniem funkcjonującego systemu opłat i wdrażaniem podziału na subfundusze oraz windykacji należności.
  Narodowy fundusz wystąpił do wojewodów pismami z dnia 4 października 1999 r. z prośbą o przeanalizowanie uwarunkowań powodujących opóźnianie przekazywania baz danych o podmiotach będących płatnikami opłat, pod kątem możliwości ich wyeliminowania, oraz pilne przekazanie tych danych od urzędów marszałkowskich.
  Zdaniem marszałków województw funkcjonujący obecnie mechanizm zbierania opłat i kar ekologicznych jest skomplikowany oraz wymaga dużych nakładów pracy i środków, co często przekracza możliwości samorządów wojewódzkich. Samorządy nie otrzymały baz danych z urzędów wojewódzkich lub otrzymały je zbyt późno. Występują duże trudności przy rozdziale środków, związane głównie z brakiem odpowiedniego sprzętu i oprogramowania. Podmioty nie przekazują informacji dotyczących przedmiotu opłat, ponadto występują nieścisłości w przepisach, co sprawia, że właściwe służby muszą przeprowadzać czasochłonne czynności wyjaśniające. W celu złagodzenia problemów sprzętowych i kadrowych narodowy fundusz zaproponował współpracę z urzędami marszałkowskimi, m.in. poprzez wspólne szkolenia pracowników, powołanie grupy roboczej w celu opracowania zintegrowanego programu informatycznego do obsługi systemu opłat i kar oraz określenie zakresu i form pomocy województwom o niskich dochodach, pomoc w zaopatrzeniu w odpowiedni sprzęt itp.
  W celu poprawy sytuacji w przedmiotowej sprawie niezbędne jest zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłat przez kontrolę i nakładanie kar, co powinno być w gestii marszałków województw, którzy są odpowiedzialni za windykację tych należności. Narodowy fundusz podejmie także działania w celu zachęcenia wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej do aktywnej pomocy urzędom marszałkowskim. Wydaje się, że te wszystkie działania wpłyną na poprawę sytuacji w najbliższej przyszłości.
  Ad pyt. 2. Czy mniejsze wpływy wpłyną na ograniczenie inwestycji ekologicznych?
  Każde ograniczenie wpływów do wszystkich funduszy skutkuje bezpośrednio zmniejszaniem udzielanej pomocy finansowej jednostkom realizującym przedsięwzięcia ekologiczne. Wpływy z opłat i kar stanowią 35% ogólnych planowanych przychodów narodowego funduszu w 1999 r., a więc zmniejszone opłaty w sposób ewidentny ograniczą możliwości dofinansowania nowych przedsięwzięć.
  Ad pyt. 3. Co stało się z fachowcami pracującymi w województwach przed reformą?
  Z informacji, jakie posiadają Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wynika, że część osób zatrudnionych wcześniej w urzędach wojewódzkich pracuje w urzędach marszałkowskich. Jednakże sytuacja w tym zakresie jest bardzo zróżnicowana w różnych regionach kraju.
  Ad pyt. 4. Czy województwa, gdzie sytuacja ze ściąganiem opłat przedstawia się dobrze, będą premiowane, czy ich kosztem zyskają te, które źle pracują?
  Zgodnie z ustawą o ochronie i kształtowaniu środowiska narodowy fundusz nie ma podstaw prawnych do dofinansowania bezpośrednio wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Dofinansowuje natomiast konkretne przedsięwzięcia, na realizację których zostały złożone prawidłowo opracowane wnioski.
  Poprawa ściągalności opłat powoduje, że zwiększają się wpływy zarówno do narodowego funduszu, jak i do funduszy samorządowych (w tym wojewódzkich), co jest automatycznie nagrodą za dobrą pracę urzędów marszałkowskich.
  Z poważaniem
  Minister
  Antoni Tokarczuk
  Warszawa, dnia 27 października 1999 r.
- Odpowiedź na interpelację w sprawie regulacji obrotu olejem opałowym
- Interpelacja w sprawie wdrożenia mechanizmów ekonomicznych w zakresie ochrony środowiska związanych z handlem akumulatorami rozruchowymi
- Interpelacja w sprawie działań zmierzających do obniżenia kosztów zakupu podręczników
- Interpelacja w sprawie propozycji podwyższenia stawki podatku akcyzowego na oleje opałowe
- Odpowiedź na interpelację w sprawie zamiaru zamiany obligacji NBP oprocentowanych na poziomie inflacji na oprocentowane na poziomie komercyjnym