Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie przyszłości pracowniczych ogrodów działkowych

   Szanowny Panie Marszałku! Pan poseł Jan Sieńko złożył w dniu 13 sierpnia 1999 r. na ręce pana marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej interpelację adresowaną do prezesa Rady Ministrów w sprawie zagrożeń istnienia pracowniczych ogrodów działkowych, w której informuje o sytuacji w tym obszarze majątkowym, cytuję:

   ˝Na terenie kraju nasila się proces zwracania gruntów ogrodów działkowych byłym właścicielom, jak również sprzedaży osobom poprzednio z tą ziemią zupełnie nie związanym, z narażeniem praw działkowców (...) Niepokojące jest to, że sprawę powszechnego uwłaszczenia obywateli naszego kraju próbuje się załatwić poprzez rozdanie działkowcom działek w pracowniczych ogrodach. Proponowane uwłaszczenie bezpośrednie w postaci sprywatyzowania poszczególnych działek doprowadzi wprost do likwidacji pracowniczych ogrodów działkowych. (...) Zwracam się do pana premiera z uprzejmą prośbą o podjęcie działań, które ukrócą dotychczasowe - moim zdaniem - szkodliwe praktyki oraz doprowadzą do skonstruowania takiego projektu ustawy o powszechnym uwłaszczeniu, w którym działki pracownicze w ogrodach działkowych nie byłyby przedmiotem tego uwłaszczenia.˝

   Odpowiadając na interpelację z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, pragnę zwrócić uwagę na jej pierwszą część dotyczącą, cytuję: ˝szkodliwych praktyk˝ odbierania działkowiczom ogródków oraz przyznawania ich byłym właścicielom.

   Zjawisko sygnalizowane przez pana posła jako masowe nie znajdowało jak do tej pory potwierdzenia w faktach. Indywidualne przypadki zwrotu prawowitym właścicielom gruntów, z których ich wywłaszczono z naruszeniem prawa, a następnie przeznaczono na pracownicze ogrody działkowe, odbywały się zawsze na podstawie orzeczeń niezawisłych sądów i trzeba przyznać, że były to przypadki jak do tej pory bardzo nieliczne. Jednak sytuacja może się diametralnie zmienić w świetle wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 1999 r. (sygnatura: III RN 77/99).

   Sąd Najwyższy orzekł, że w czasie obowiązywania ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie wolno było wywłaszczać gruntów indywidualnych gospodarstw rolnych pod ogródki działkowe. Na przeszkodzie temu stały m.in. przepisy ówczesnej konstytucji zapewniające ich ochronę. W wyniku tego precedensowego wyroku wielu właścicieli może odzyskać zabrane im grunty, a część pracowniczych ogródków działkowych przestanie istnieć, jako że przejmowanie w drodze wywłaszczenia gospodarstw rolnych na takie ogródki zdarzało się swego czasu nagminnie.

   Sprawa własności gruntów będących obecnie pracowniczymi ogrodami działkowymi staje się więc w wielu przypadkach problemem rangi ustrojowej, który należy z pewnością rozwiązać w sposób systemowy w ramach budowania państwa prawa. Jednak wyrażone przez pana posła zaniepokojenie możliwością przeprowadzenia masowego procesu reprywatyzacji gruntów działkowych czy powszechnego uwłaszczenia obywateli na majątku będącym we władaniu Polskiego Związku Działkowców nie jest przewidywane ani w przyjętym w ostatnich dniach przez Radę Ministrów projekcie ustawy reprywatyzacyjnej, ani w opracowywanych w Ministerstwie Skarbu Państwa projektach ustaw uwłaszczeniowych.

   Funkcjonowanie ogródków działkowych uregulowane jest ustawą z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, znowelizowaną w sposób istotny w roku 1995, i obecnie nie przewiduje się zmiany tego aktu prawnego z inicjatywy rządu.

   Uwagi z końcowej części interpelacji, w której pan poseł wyraża ponownie zaniepokojenie możliwością włączenia nieruchomości ogrodów działkowych do realizacji programu powszechnego uwłaszczenia obywateli zapewne odnoszą się do poselskiego projektu ustawy o zasadach realizacji powszechnego uwłaszczenia obywateli RP (druk sejmowy nr 400), który jest przedmiotem prac podkomisji nadzwyczajnej Sejmu. Projekt ten zakładał w jednym z wariantów możliwość uwłaszczenia obywateli na gruntach ogrodów działkowych, co byłoby ważnym elementem porządkowania praw własności. Jednak w tej materii nie chciałbym wypowiadać się za autorów poselskiego projektu, dopóki nie został on skierowany formalnie do Rady Ministrów.

   Minister

   Emil Wąsacz

   Warszawa, dnia 9 września 1999 r.