Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie podawania przez GUS danych o liczbie mieszkańców gmin do Ministerstwa Finansów w celu ustalenia subwencji

   W związku z przesłaną przy piśmie z dnia 20 kwietnia 1998 r., nr. SPS-0202-476/98, interpelacją posła Zbigniewa Janasa w sprawie sposobu podawania przez Główny Urząd Statystyczny danych o liczbie mieszkańców gmin do Ministerstwa Finansów w celu ustalenia subwencji wyrównawczej - uprzejmie wyjaśniam:

   Podstawą do ustalenia subwencji ogólnej na dany rok są sprawozdania z wykonania budżetu gminy za II kwartał roku bazowego (tj. roku poprzedzającego rok, na który oblicza się subwencję) oraz liczba mieszkańców faktycznie zamieszkałych w gminie według stanu na dzień 30 czerwca roku bazowego, ustalana przez Główny Urząd Statystyczny - art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin (DzU z 1998 r. nr 30, poz. 164).

   Do kategorii ludności faktycznie zamieszkałej zalicza się:

   - ludność zameldowaną w danej gminie i autentycznie mieszkającą w tej gminie (czyli bez ludności wymeldowanej na pobyt czasowy powyżej 2 miesięcy z powodu pracy, nauki itp.),

   - ludność zameldowaną na stałe w innej gminie, ale mieszkającą czasowo na terenie danej gminy (czyli osoby zameldowane na pobyt czasowy powyżej 2 miesięcy z powodu pracy, nauki itp.).

   Tak więc do wyliczenia subwencji ogólnej na 1998 r. służą dane o liczbie mieszkańców faktycznie zamieszkałych w gminie według stanu na dzień 30 czerwca 1997 r. Zgodnie z art. 16 cytowanej na wstępie ustawy o finansowaniu gmin, subwencja ogólna, w tym subwencja wyrównawcza, ustalana jest dla gmin istniejących w dniu 30 czerwca roku bazowego.

   W przypadku wprowadzenia zmian w podziale administracyjnym kraju, minister finansów każdorazowo zwraca się do Głównego Urzędu Statystycznego o podanie liczby mieszkańców faktycznie zamieszkałych w gminach na dzień 30 czerwca roku bazowego z uwzględnieniem tych zmian. Na podstawie otrzymanych informacji dokonywany jest - według zasad, określonych w art. 16 i 16a ww. ustawy - podział wszystkich składników subwencji ogólnej, a także subwencji na zadania oświatowe oraz planowanej na dany rok kwoty udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych i służącego do jej ustalenia współczynnika skorygowanego udziału dochodów gminy z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych w łącznych dochodach gmin z tego podatku w roku poprzedzającym rok bazowy.

   Ponadto pragnę przedstawić opis metodologii szacunków ludności, jaką posługuje się Główny Urząd Statystyczny przy ustalaniu liczby mieszkańców wszystkich gmin w kraju.

   Sporządzenie szacunków ludności dla okresów międzyspisowych zakłada przyjęcie wyników ostatniego spisu powszechnego za bazę wyjściową dla gminy (w obecnym okresie NSP 1988), a następnie naliczanie danych metodą bilansową według następującego schematu:

   stan ludności na początku okresu (roku, kwartału) w gminie

   + urodzenia żywe,

   - zgony,

   + zameldowania na pobyt stały (z innych gmin i z zagranicy),

   - wymeldowania z pobytu stałego (do innych gmin i za granicę),

   +(-) przesunięcia ludności z tytułu zmian administracyjnych (jeśli miały miejsce),

   = stan ludności na końcu okresu (roku, kwartału) w gminie.

   Szacunki ludności są sporządzane według wyżej przedstawionej metody bilansowej dla dwóch kategorii przebywania ludności:

   1) zameldowanej na pobyt stały,

   2) faktycznie zamieszkałej.

   Różnicę między tymi dwiema kategoriami zamieszkania ludności stanowi saldo (+ -) ludności zameldowanej na pobyt czasowy ponad 2 miesiące uzyskiwane z badań przeprowadzanych przez Główny Urząd Statystyczny we wszystkich gminach w kraju.

   Wyżej przedstawiona metoda bilansowa stosowana jest jednakowo dla wszystkich gmin kraju.

   Źródłem danych o urodzeniach i zgonach jest dla Głównego Urzędu Statystycznego sprawozdawczość urzędów stanu cywilnego, której kompletność gwarantują numery aktów stanu cywilnego umieszczone na przekazywanych statystyce (urzędom statystycznym) dokumentach podstawowych (˝Zgłoszenie urodzenia noworodka˝ i ˝Karta statystyczny do karty zgonu˝).

   Informacje o migracjach (zameldowanych na pobyt stały w gminie oraz wymeldowanych na stałe za granicę) do 1989 r. przekazywane były statystyce (poprzez urzędy statystyczne) bezpośrednio z komórek ewidencji ludności gmin (dokumenty Pu-E1 i DW-1). Począwszy od 1990 r. Główny Urząd Statystyczny otrzymuje te dane z Centralnego Banku Danych Departamentu PESEL Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, który jest zasilany przez biura ewidencji gmin.

   Należy podkreślić, iż bilanse ludności dokonywane są przez Główny Urząd Statystyczny (dla zamkniętych okresów kwartalnych) na bieżąco i uwzględniają akty ruchu naturalnego i migracyjnego w momencie przekazania dokumentów przez urzędy stanu cywilnego i komórki ewidencji ludności - bez względu na okres jakiego dotyczą.

   W załączeniu przekazuję dane o liczbie mieszkańców gminy Stoczek Łukowski dla lat 1989-1997 otrzymane z Głównego Urzędu Statystycznego*).

   Jednocześnie uprzejmie informuję, że szczegółowe wyjaśnienia w sprawie liczby ludności w gminie Stoczek Łukowski zostały udzielone wójtowi gminy w piśmie Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 8 kwietnia 1998 r. nr BD-2-054/16/98.

   Minister

   Leszek Balcerowicz

   Warszawa, dnia 29 kwietnia 1998 r.