Odpowiedź na interpelację w sprawie zwiększenia bezpieczeństwa na drogach
W odpowiedzi na interpelację pana posła Kazimierza Marcinkiewicza, dotyczącą bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce, uprzejmie informuję, że sprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a zwłaszcza duża liczba wypadków drogowych i ich ofiar, stanowi przedmiot stałej i bacznej uwagi resortu.
Sytuacja jest złożona, gdyż obecny stan bezpieczeństwa ruchu drogowego jest w znacznym stopniu bezpośrednim następstwem intensywnego rozwoju motoryzacji w kraju, przy niedostosowanej do tego sieci dróg. Działania podejmowane przez resort, zarówno długofalowe jak i doraźne, są ukierunkowane na stopniową, lecz systematyczną poprawę stanu bezpieczeństwa na drogach. Podstawowym działaniem długofalowym, którego celem jest poprawa sytuacji wypadkowej w Polsce, było zakończenie prac nad ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, której przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. Wśród najważniejszych dla bezpieczeństwa ruchu drogowego zmian w przepisach tej ustawy należy wymienić:
- rozszerzenie zakresu stosowania przepisów ruchu drogowego na drogi wewnętrzne położone w obrębie stref zamieszkania,
- znaczne zwiększenie uprawnień rowerzysty w stosunku do innych uczestników ruchu,
- zmiany w zakresie zasad stosowania świateł zewnętrznych umożliwiające m.in. korzystanie w okresie od zmierzchu do świtu ze świateł drogowych na drogach nie oświetlonych, niezależnie od miejsca położenia drogi,
- wprowadzenie zakazu używania podczas jazdy telefonów komórkowych,
- wprowadzenie obowiązku przewożenia dzieci w fotelikach ochronnych lub innych specjalnych urządzeniach służących do ich przewozu,
- wprowadzenie obowiązku używania przez dzieci idące w nocy po drodze poza obszarem zabudowanym elementów odblaskowych,
- zmiany w zakresie rejestracji pojazdów oraz wymaganych dokumentów (wprowadzenie karty pojazdu),
- znaczne roszerzenie uprawnień organów kontroli ruchu drogowego, szczególnie w zakresie zatrzymywania uprawnień do kierowania i usuwania pojazdów,
- wprowadzenie nowych kategorii prawa jazdy zgodnych z europejskim uprawnieniem do kierowania,
- zmiany w zakresie szkolenia i egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
Niestety parlament odrzucił proponowane w projekcie rządowym ustawy obniżenie dopuszczalnej prędkości pojazdów na obszarze zabudowanym do 50 km/h. Dopuszczalna prędkość 50 km/h w obszarze zabudowanym obowiązuje w większości państw europejskich, w tym we wszystkich krajach Unii Europejskiej. W krajach, w których obniżono dopuszczalną prędkość pojazdów na obszarze zabudowanym, rozwiązanie to przyniosło jednoznacznie pozytywny efekt w postaci zmniejszenia się liczby wypadków oraz ich ofiar.
Z uchwaleniem nowej ustawy Prawo o ruchu drogowym wiąże się wydanie na jej podstawie aktów wykonawczych, nad którymi prowadzone są aktualnie prace w resorcie transportu. Stosownie do wydanych w ubiegłych latach rozporządzeń od 1 czerwca bieżącego roku wprowadzony będzie zakaz ruchu pojazdów ciężkich w dni wolne od pracy. Zakaz ten będzie obowiązywał od 1 czerwca do 30 września - w okresie największego natężenia ruchu pojazdów i związanej z tym liczby wypadków drogowych.
Liczę, że te podejmowane działania będą się ujawniać w najbliższych latach w osłabieniu przyrostu liczby wypadków drogowych i ich ofiar, a w następnych latach w zmniejszeniu tej liczby.
Resort transportu podejmuje również działania na rzecz poprawy stanu dróg oraz ich oznakowania:
- w bieżącym roku, w stosunku do ubiegłego roku, nakłady z budżetu państwa na drogi krajowe zamiejskie wzrosły o 46%,
- w 1998 r. będzie kontynuowany (rozpoczęty w 1997 r.) ˝Program utrzymania głównych dróg krajowych˝. Celem programu jest podniesienie standardu utrzymania głównych dróg w kraju oraz zapewnienie bezpiecznych warunków ruchu. Programem objęto drogi o łącznej długości ok. 4200 km stanowiące główne połączenia krajowe i międzynarodowe, charakteryzujące się dużym natężeniem ruchu tranzytowego i turystycznego,
- w bieżącym roku, w stosunku do 1997 r., podwojono nakłady na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ze środków wydzielonych na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego będą podejmowane niskonakładowe, lecz o dużej skuteczności, przedsięwzięcia mające na celu likwidację ok. 80 miejsc szczególnie niebezpiecznych, charakteryzujących się wysokim wskaźnikiem wypadkowości,
- podjęto decyzję o corocznym wykonywaniu oznakowania poziomego na wszystkich drogach krajowych, w następującym zakresie:
- na drogach objętych ˝Programem utrzymania głównych dróg krajowych˝ - pełne oznakowanie, na drogach 1- i 2-cyfrowych nie objętych programem oraz drogach 3-cyfrowych o natężeniu ruchu powyżej 6000 poj./dobę - linie segregacyjne, przejścia dla pieszych, pełne oznakowanie niebezpiecznych skrzyżowań i odcinków dróg o ograniczonej widoczności,
- na pozostałych drogach krajowych - minimum linie segregacyjne i przejścia dla pieszych,
- w 1998 r. będzie kontynuowany program dodatkowego oznakowania miejsc szczególnie niebezpiecznych punktowymi elementami odblaskowymi.
Uprzejmie informuję, że rozpoczęto roboty przy budowie autostrady A-4 Wrocław-Katowice na odcinku o długości 126 km. W lipcu br. zostaną rozpoczęte prace przy budowie autostrady A-2 w okolicach Poznania na odcinku 13,3 km oraz Wrześni na odcinku 4 km. Pod koniec roku rozpoczęte zostaną prace przygotowawcze na odcinku 154 km autostrady A-2 Nowy Tomyśl-Konin. Na 1999 r. planowane jest rozpoczęcie prac na odcinku autostrady A-1 Gdańsk-Toruń.
Wyrażam przekonanie, że jest konieczne podjęcie dalszych daleko idących działań, umożliwiających zmniejszenie liczby i skutków wypadków drogowych. Część z nich wymaga wsparcia ze strony parlamentu. Są to w szczególności:
- zmniejszenie dopuszczalnej prędkości na obszarach zabudowanych z 60 km/h na 50 km/h,
- wprowadzenie dla kierującego pojazdem zbliżającego się do przejścia dla pieszych, na którym ruch nie jest kierowany, ustawowego obowiązku jazdy z taką prędkością, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na przejściu lub na nie wchodzącego,
- rozszerzenie na cały rok obowiązku używania świateł mijania lub świateł jazdy dziennej w porze dziennej.
Podstawową trudnością w realizacji zamierzeń związanych z poprawą bezpieczeństwa ruchu jest stały niedobór środków finansowych, które można przeznaczyć na ten cel. Na poziomach regionalnym i lokalnym konieczność podejmowania niezbędnych działań w tym zakresie jest bardzo często niedoceniana. Za sytuację wypadkową obciąża się z zasady użytkowników drogi, zwłaszcza nieostrożnych kierujących - co stanowi motywację do niepodejmowania środków i działań technicznych dostosowujących infrastrukturę dróg do narastających potrzeb ruchowych. Należy podkreślić, że działania w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego w wielu wypadkach związane są z konsekwentnym stosowaniem przepisów zawierających szereg ograniczeń i obowiązków dla uczestników ruchu. Ponieważ działania te wymagają często akceptacji parlamentu, resort transportu liczy na poparcie pana posła inicjatyw legislacyjnych mających na celu poprawę stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce.
Sekretarz stanu
Krzysztof Tchórzewski
Warszawa, dnia 12 marca 1998 r.
- Interpelacja w sprawie zaprzestania pobierania opłat za wstęp na teren Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Interpelacja w sprawie niektórych aspektów działalności polskich służb weterynaryjnych
- Interpelacja w sprawie kosztów kształcenia lekarzy cudzoziemców odbywających staż podyplomowy lub specjalizację w Polsce, ponoszonych przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej
- Interpelacja w sprawie przedłużenia programu finansowania rewitalizacji nieruchomości i obiektów po byłych bazach militarnych wojsk Federacji Rosyjskiej
- Interpelacja w sprawie potrzeby zwiększenia środków na utrzymanie i konserwację urządzeń wodno-melioracyjnych pozostających w zarządzie marszałka województwa małopolskiego