Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie rozliczania i księgowania środków pochodzących z programów pomocowych Unii Europejskiej przez jednostki samorządu terytorialnego

   Szanowna Pani Minister! W związku z realizacją projektów ze środków unijnych przez jednostki samorządu terytorialnego pojawia się wiele wątpliwości w zakresie dysponowania, rozliczania i księgowania środków pochodzących z programów pomocowych. Wiele jednostek samorządu terytorialnego, ze względu na brak kadr albo nieznajomość zagadnień prawnych, nie korzysta ze środków lub robi to z tak dużą ostrożnością, że koszty i biurokracja z trym związane stawiają pod znakiem zapytania sens projektu. Z informacji uzyskanych przeze mnie w toku działalności poselskiej wynika, że wiele gmin przy realizacji projektów w zakresie księgowania i rozliczania środków chciałoby skorzystać z możliwości powierzenia obsługi tych czynności firmom zewnętrznym. Jednak brak jednoznacznego stanowiska regionalnych izb obrachunkowych i niejasność regulacji powoduje, że często gminy z tej możliwości nie korzystają, mimo że wiele projektów uznaje wydatki tego typu za kwalifikowane.

   W mojej ocenie nie budzi wątpliwości, że księgowaniem i rozliczaniem środków publicznych mogą zajmować się pracownicy urzędów gminy zatrudnieni w ramach stosunku pracy. Brak jest także normy prawnej zakazującej powierzenia tego typu obowiązków osobie zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia czy o dzieło. Problem pojawia się jednak na tle art. 11 ustawy o rachunkowości w związku z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz.U. Nr 120, poz. 1022, z późn. zm.).

   W mojej ocenie brak jest przeszkód, aby powierzyć prowadzenie ksiąg rachunkowych jednostek budżetowych osobom fizycznym posiadającym certyfikat księgowego. Z natury rzeczy nie jest możliwe, aby wszelkich czynności związanych z księgowaniem dokonywał główny księgowy jednostki, posiadający uprawnienia określone w ustawie o finansach publicznych, i musi korzystać z pomocy innych osób. Nie będzie tym samym przeszkód, aby czynności związane z obsługą ksiąg rachunkowych jednostki budżetowej powierzyć osobie zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia albo na podstawie umowy o świadczenie usług, o ile osoby te posiadają certyfikat księgowego. Nie ulega jednak wątpliwości, że rozwiązanie takie przy realizacji projektów będzie mieć ogromne znaczenie praktyczne, gdyż księgowość w zakresie obsługi projektów będzie można powierzać zewnętrznej firmie księgowej, bez naruszania uprawnień głównych księgowych jednostek, którzy zawsze będą sprawowali nadzór nad tymi czynnościami i ostatecznie je zatwierdzali.

   Co do możliwości prowadzenia ksiąg poza siedzibą jednostki, w mojej ocenie zgodnie z art. 11 ustawy o rachunkowości, możliwe jest ich prowadzenie poza siedzibą jednostki z zachowaniem wymogów przewidzianych w tym przepisie.

   Wobec powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

   1. Czy osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy lub umowy zlecenia muszą spełnić wymagania wskazane w tym rozporządzeniu (Dz.U. Nr 120, poz. 1022, z późn. zm.)?

   2. Czy możliwe jest powierzenie oznaczonych czynności związanych z prowadzeniem ksiąg rachunkowych jednostki budżetowej osobie posiadającej uprawnienia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych?

   3. Czy możliwe jest prowadzenie ksiąg rachunkowych samorządowej jednostki budżetowej poza jej siedzibą, z zachowaniem wymogów przewidzianych w art. 11 ustawy o rachunkowości?

   Z wyrazami szacunku

   Poseł Andrzej Grzesik

   Lubliniec, dnia 2 lipca 2007 r.